Nhà Hồ (từ năm 1400 đến 1407)

Lê-Quí-Ly cướp ngôi, đổi họ,
Vì truy-nguyên Tiên-tổ dòng Hồ.
Kinh-thành đóng ở Tây-Đô ;
Quốc-danh đổi lại Đại-Ngu bấy giờ.

Sau mấy tháng, cõi bờ xây dựng,
Nhường Hán-Thương giữ vững sáu thu.
Hai đời cũng lắm công-phu:
Thân-chinh chiếm đất hai khu Chiêm-Thành.

Dùng chánh-sách thực-hành táo bạo:
Lập kho lương, chế tạo thần-công ,
Đắp đường thiên-lý khai-thông,
Ngự-hàm khuyến-khích dân nông thi-hành.

Lại đặt lệ khai-sanh từ đấy.
Tổng phát-hành tiền giấy đầu tiên .
Định-phương hạn-chế thổ, điền,
Thứ-dân, mười mẫu ruộng riêng là nhiều.

Việc xã-hội lắm điều cải-tiến.
Về văn-chương phát triển theo đà…
Giặc Minh nếu chẳng tràn qua ,
Tương-lai rực-rỡ, quốc gia hùng-cường.




---------------------------------------------
* Chú thích:
(80) Lê-Quí-Ly làm phụ chính cho Trần-Thiếu-Đế (vua 3 tuổi kế ngôi Nghệ-Tông) năm 1400, Quí-Ly bỏ Thiếu- Đế, tự xưng làm vua đổi lại họ Hồ.
(81) Tây-Đô nay còn di-tích ở xã Yên-Tôn, huyện Vĩnh-Lộc, tục gọi là Tây-Giai thuộc tỉnh Thanh-Hóa.
(82) Hai khu: Khu Chiêm-Động thuộc Quảng-Nam, Cổ-Lũy thuộc Quãng-Ngãi.
(83) Con trai trưởng Hồ-Quí-Ly là Hồ-Nguyên-Trừng đã sáng chế ra súng thần-công, mà người Tàu đã thoán- đoạt để nhận tiếng phát-minh trước thế-giới.
(84) Ngự-hàm: Ngăn nước mặn.
(85) Tiền bằng giấy phát-minh từ đời nhà Hồ năm 1936.
(86) Định-phương: Có phương-châm nhất-định, không đến nổi xu-hướng lâm thời.
(87) Năm 1404, có Nguyễn-Khang, sau đổi tên là Trần-Thiêm-Bình tự xưng là con vua Nghệ-Tông, trốn sang Tàu cầu-phong với vua nhà Minh. Do đó giặc Minh mới lấy cớ tràn sang.
---------------------------------------------
---------------------------------------------

Comments:

---------------------------------------------